الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
163
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
عقيده نبودهايد ( هيچ كس در آن روز مجبور به چنين چيزى نبود مخصوصاً شما كه از قدرتمندان صحابه بوديد ) بنابراين هرگاه از آغاز ، كنارهگيرى از بيعت كرده بوديد كار شما آسانتر بود تا اينكه نخست بيعت كنيد و بعد ( به بهانهاى ) سر باز زنيد » ؛ ( وَلَعَمْرِي مَا كُنْتُمَا بِأَحَقِّ الْمُهَاجِرِينَ بِالتَّقِيَّةِ وَالْكِتْمَانِ ، وَإِنَّ دَفْعَكُمَا هَذَا الْأَمْرَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَدْخُلَا فِيهِ ، كَانَ أَوْسَعَ عَلَيْكُمَا مِنْ خُرُوجِكُمَا مِنْهُ ، بَعْدَ إِقْرَارِكُمَا بِهِ ) . اشاره به اينكه اگر ادعا مىكنيد بيعت شما از روى تقيه و ترس از مخالفت بوده اين اشتباه بزرگى است ؛ زيرا امروز كه قدرت در دست من است شما از پيمان شكنى و نقض بيعت ترسى نداريد چگونه ادعا مىكنيد بيعت شما از روى ترس بوده ، در حالى كه ترك بيعت بسيار آسانتر از نقض بيعت است آن هم با تفاوت ظروف كه در آن روز قدرتى در دست من نبود و امروز قدرت در دست من است . به اين ترتيب امام عليه السلام تمام راههاى عذر در پيمانشكنى را به روى آنها بسته و ثابت نموده است كه اين كار جز از روى هوا و هوس و عشق به مقام و مال و ثروت دنيا نبوده است . از كسانى تعجب مىكنيم كه عدالت صحابه را تا آنجا پيش بردهاند كه تمام كارهاى امثال طلحه و زبير را صحيح و مطابق حق و عدالت مىشمرند در حالى كه امام از افضل صحابه بود و آنها را با اين دلايل منطقى و عقلانى محكوم مىكند . با اين حال چگونه مىتوان عدالت آنها را مطرح كرد و تمام جناياتشان را زير عنوان اجتهاد پوشانيد . راستى عجيب و تأسفبار است . مرحوم علّامهء شوشترى از كتاب « خلفاى ابن قتيبه » مطلب جالبى در اين زمينه نقل كرده است ، مىگويد : على عليه السلام در روز جنگ جمل در ميان دو صف ايستاده بود . طلحه را مخاطب ساخت و فرمود : مگر با من از روى ميل و رغبت بيعت نكردى ( چرا بيعت را شكستى ؟ ) طلحه گفت : من در حالى بيعت كردم كه شمشير